Yol (Matched, #2)

Kitap Adı: Yol

Özgün Adı: Crossed
Kitap Yazarı: Ally Condie
Çeviren: Emine Ayhan

Yayınevi: DeliDolu
Sayfa Sayısı: 368

Baskı Yılı: 2013

"Bizim oyukta neredeyse hiçkimse seksen yaşını görmez. Sizce buna değer mi? Yani hiç seçim hakkı olmamak ama bu kadar uzun yaşamak?"

Yol, Eşleme serisinin ikinci kitabı. Eşleşme'yi ne kadar sevdiysem Yol'da bi o kadar sıkıldım açıkçası. Distopyaların ikinci kitapları böyle geçiş kitabı oluyor, karakterler sürekli bir yerden bir yere gitmeye çalışıyorlar. Ama gerçekten sıkıcı yani :D

Eşleşme'nin yorumu epey uzun olmuştu ama burada yazacak hiçbir şey bulamıyorum. Zaten böyle ara kitaplarda spoiler olmasın diye konudan hiç bahsetmem. Bir de ek olarak, distopyalarda bu sorunu hep yaşıyorum galiba. İlk kitap giriş kitabı olduğu için kurulan dünyayı tam olarak göremiyoruz. Daha fazla şey öğrenmek istiyorum, etrafa biraz bakmak istiyorum derken de ikinci kitapta isyan başlıyor ve bununla birlikte gelen koşuşturmaca dünyayı iyice geri plana itiyor.

Bu kitabı okurken çok sıkılınca seriden de biraz uzaklaştım. O yüzden üçüncü kitaba başlamak yerine araya başka bir kitap aldım. Açıkçası seri nasıl sonlanacak diye hiç merak da etmiyorum ama bu kitapları unutmaya başlamadan önce son kitabı da okuyarak seriyi tamamlamayı planlıyorum. 

Özgün konu ve güzel bir kurgu (%35): 3/5

Ehhhh :D

Sürükleyici/Akıcı olma (%45): 2/5

Çok sıkıldım gerçekten. 

Çeviri ve baskı kalitesi (%5): 5/5

Bir sorun görmedim. 

Orijinal isim (%10): 0/5

İlk kitap ehti ama bu kitapta tamamen uzaklaşmışlar :D

Güzel kapak (%5): 5/5 

Kapakları seviyorum, onlara laf yok :D

Final puanı: 2,45

Eşleşme (Matched, #1)

Kitap Adı: Eşleşme

Özgün Adı: Matched
Kitap Yazarı: Ally Condie
Çeviren: Emine Ayhan

Yayınevi: DeliDolu
Sayfa Sayısı: 352

Baskı Yılı: 2013

"Bence herkes kiminle eşleştirileceğini kendisi seçebilmeli", diyorum ikna edici olmayan, zayıf bir ses tonuyla.

"Bunun sonu gelir mi, Cassia?" diyor sabırlı bir sesle, "Bunun peşinden insanların kaç çocuk sahibi olacaklarınıa, nerede yaşayacaklarına veya ne zaman öleceklerine de kendilerinin karar vermesi gerektiğini mi söyleyeceksin?"

Ben Eşleşme'yi 2016'nın başlarında okumuştum aslında. Ama sonra bir şeyler oldu ve seriye devam edemedim. Sonra kitabı da elden çıkarmıştım. Ama bir süre önce Black Mirror'un Hang the DJ bölümünü tekrar izlemiş ve bu seri aklıma gelmişti. Yeniden okumak istediğime karar verip seriyi yeniden satın almıştım :D Sonuç olarak Eşleşme'yi tekrar okudum işte :D

Kitabı zaten çok sevdiğimi hatırlıyordum, şimdi yeniden okurken de yine çok sevdim. Eski yorumumu açıp baktığımda dünyayı çok sevsem de bir distopya için çok hareketsiz, aksiyonsuz ilerlediğimi söylemişim. Bu sefer okurken hiç böyle bir şey hissetmedim. Hatta o kadar ki bir gün içinde okuyup bitirdim kitabı. Su gibi akıp gitti yani.

Eşleşme bize çok güzel bir distopik dünya sunuyor. Bu dünyada her şey Toplum denen yönetim tarafından sunuluyor. Kimle evleneceksiniz, kaç yaşında evlenecek kaç yaşında çocuk yapacaksınız, hangi işte çalışacaksınız ve hatta ne zaman öleceksiniz... Hepsi Toplum tarafından belirleniyor. Daha da ötesinde, Toplum her şeyden iyi yüz tanesini seçmiş. Yüz Resim, Yüz Kitap, Yüz Şiir... Geri kalan her şey yok olup gitmiş. 

17 yaşına gelen gençler bir eşleşme töreninde Toplum tarafından uygun bulunan kişiyle eşleştiriliyor ve flört etmeye başlıyor. 21 yaşına geldiklerinde evleniyorlar. Galiba 27 yaşında da çocuk yapıyorlar. Araştırmalar ölmek için en uygun yaşın 80 olduğunu gösterdiği için de 80 yaşına gelen vatandaşlar ölüyor. Nasıl olduğunu kitapta öğrenirsiniz :D

"İnsanlar eskiden her sabah uyandıklarında kendilerine, "Bugün son günüm mü olacak?" diye sorarlardı ya da gece yatağa yattıklarında karanlığın içinden ertesi sabaha çıkıp çıkamayacaklarını bilmezlerdi. Bugünse, bizim için hangi günün karanlıkla biteceğini ve hangi gecenin bitmek bilmeyen, son gecemiz olacağını biliyoruz artık." 

Gerçekten keyifle okuduğum bir distopya oldu Eşleşme benim için. Hatta belki de o anki ruh halimden kaynaklı, acaba böyle yaşasak daha mı mutlu olurduk diye düşündüm. Bütün hayatınız doğdunuz andan itibaren planlı. Hiçbir şey için düşünmeye, karar vermeye, risk almaya gerek yok. Bilmiyorum, nasıl olurdu acaba? 

Özgün konu ve güzel bir kurgu (%35): 5/5

Çok sevdim ben. 

Sürükleyici/Akıcı olma (%45): 5/5

Aynı gün içinde başlayıp bitirdim :D

Çeviri ve baskı kalitesi (%5): 5/5

Bir sorun görmedim. 

Orijinal isim (%10): 4/5

Eşleşme değil Eşleşmiş aslında :D

Güzel kapak (%5): 5/5 

Serinin bir bütün olarak kapaklarındaki mesaj çok iyi bence. 

Final puanı: 4,9

Eşleşme (Matched, #1)

Kitap Adı: Eşleşme

Özgün Adı: Matched
Kitap Yazarı: Ally Condie
Çeviren: Emine Ayhan
Yayınevi: DeliDolu
Sayfa Sayısı: 350
Baskı Yılı: 2013

Eşleşme'yle ilgili duygularımdan emin değilim. Kurulan dünyanın sertliğini sevdim, ama diğer distopyalar gibi çok hareketli, büyük isyanlar içeren bir kurgusu da yoktu. Bunları açacağım şimdi :D

Öncelikle şunu söyleyeyim, bence distopya dediğin çok sert olur. Eğer bir distopya yazıyorsan bu dünyada devlet insanların attığı adımdan baktığı yere kadar her şeye karışmalıdır. Böyle çok sert kurgular benim çok daha fazla hoşuma gidiyor. Kitapta bununla ilgili çok örnek var.

Toplum dedikleri yapı, sizin yaşayacağınız yeri, giyeceğiniz kıyafeti, gideceğiniz okulu, evleneceğiniz insanı, çalışacağınız işi, gün içinde yiyeceğiniz yemeği ve hatta öleceğiniz günü belirliyor. Gün içinde bazı yaş gruplarının etkinlik saati var ve burada yapılacak etkinlikler de belirli. Bu yüzden aynı filmi yüzlerce kez izlemek zorundalar örneğin. 

Bunlar çok hoşuma gitti cidden. Herkese dağıtım firması tarafından günün belirlenmiş yemek saatlerinde kutu içinde geliyor yemekler. Herkesin kişisel sağlık durumuna göre belirlenmiş kalorileri içeren yemekler. Başkasıyla yemek paylaşmak yasak. Toplum yaptığı araştırmalara göre ölüm için en uygun yaşın 80 olduğunu belirlediği için sekseninci yaş gününde geceyarısına kadar insanlar öldürülüyor. Nasıl olduğunu söylemeyeceğim çünkü spoiler olur :D

Toplum sizin rüyalarınızı bile takip ediyor, haftanın belirli günlerinde uyurken vücudunuza veri etiketleri yapıştırmanız gerekiyor. Mutfaktaki kağıt yakıcısına atabileceğiniz ürünler bile belli! :D Ayrıca toplum kurucuları her şeyden yüzer tane seçmiş ve kalan her şeyi yok etmiş. O yüzden artık sadece 100 Şiir, 100 Resim, 100 Şarkı, 100 Hikaye var. Tabii bunlar isyanı teşvik etmeyen, özenle seçilmiş içerikler.

Bir ilginç şey daha: Bireyler artık yazı yazmayı bilmiyorlar. Her şey yazıcılar ve bilgisayarlarla hallediliyor. Gerçekten dünyadaki her detay çok güzeldi, tam istediğim distopya kurgusu. 

Neyse esas mesele olan Eşleşme'yi anlatamadım bir türlü. Toplum, kendi güvenliğini devam ettirmek için bireylerin istediği insanla evlenmesine de izin vermiyor tabii ki. Uzun süren takipler, kişisel istatistikler ve veriler ile size en uygun kişi seçiliyor ve sanırım 18 yaşına geldiğinizde eşleşme yemeğinize gittiğinizde açıklanıyor. Daha sonra size kur yapmak için falan bir kılavuz veriliyor ve 21 yaşına geldiğinizde de sözleşme (bir tür evlilik) yapılıyor. 

Bu işte. Kurgu gerçekten güzel. Ama kitap biraz durağandı. Evet bir başkaldırının, bir değişimin başladığını hissediyorsunuz. Ama diğer distopyalardaki gibi açık açık bir isyan yok. O kadar hareket yok, aksiyon yok. O yüzden bir tık ağır ilerledi benim için kitap. 

*

İnsanlar eskiden her sabah uyandıklarında kendilerine, "Bugün son günüm mü olacak?" diye sorarlardı ya da gece yatağa yattıklarında karanlığın içinden ertesi sabaha çıkıp çıkamayacaklarını bilmezlerdi. Bugünse, bizim için hangi günün karanlıkla biteceğini ve hangi gecenin bitmek bilmeyen, son gecemiz olacağını biliyoruz artık. 

*

Eskiden bazı şeyler bu kadar adil değilmiş. Eski zamanlarda herkes aynı yaşta ölmez ve hayatta binbir türlü sorun ve belirsizlikle hüküm sürermiş. 

*

"Şanslı değil Cassia. Toplumda şans diye bir şey yoktur."

Başımı sallayarak onaylıyorum. Tabii ya. Böyle arkaik ve uygunsuz bir sözcük kullanmamam gerekirdi. Toplumda sadece olasılık vardır. Bir şeyin olup olmayacağını ancak olasılık tayin eder. 

*

Bizler tatil ve kutlamalar dışında, lezzet için değil, bizi sağlıklı ve zinde tutması için yeriz.

Özgün konu ve güzel bir kurgu (%35): 5/5

Kurguyu ne kadar beğendiğimi yazının uzunluğundan anlarsınız herhalde :D

Sürükleyici/Akıcı olma (%45): 4/5

Dediğim gibi fazla aksiyon olmayışı akıcılığı etkiledi benim açımdan. 

Çeviri ve baskı kalitesi (%5): 5/5

Birkaç yazım hatası vardı gözüme takılan ama onun dışında güzeldi.

Orijinal isim (%10): 4/5

Aslında Eşleşmiş daha güzel bir çeviri olurdu bence :D

Güzel kapak (%5): 5/5 

Serinin kapakları harika. 

Final puanı: 4,45